ارز مسافرتی؛ سهمیهٔ بانک یا خرید از صرافی؟

ارز مسافرتی، ارزی است که بانک‌های عامل با نرخ مصوب، که معمولاً پایین‌تر از نرخ بازار آزاد است، به مسافر خارج از کشور می‌فروشند. برای گرفتنش معمولاً کارت ملی، گذرنامهٔ معتبر و مدرک سفر مثل بلیت یا ویزا لازم است و درخواست در سامانهٔ بانک ثبت می‌شود.

سهمیهٔ هر نفر، نوع ارز، نرخ و فاصلهٔ مجاز بین دو بار دریافت را بانک مرکزی تعیین می‌کند و در سال‌های اخیر چند بار تغییر کرده است. پیش از برنامه‌ریزی، شرایط همان روز را از بانک عامل بپرسید و عدد قدیمی‌ای را که در سایت‌ها می‌بینید مبنا نگذارید.

سهمیه محدود است. برای یک سفر کاری چندهفته‌ای، سفر درمانی یا سفر خانوادگی، معمولاً کافی نیست.

زمان هم مهم است: ثبت درخواست، نوبت و تحویل ممکن است چند روز طول بکشد و نزدیک سفر نمی‌شود رویش حساب کرد. همهٔ ارزها هم عرضه نمی‌شوند؛ اگر مقصد روسیه یا ارمنستان است، ارزی که بانک می‌دهد را باید در مقصد دوباره تبدیل کنید و یک بار دیگر اختلاف نرخ بدهید.

ارز مسافرتی بانک ارزان‌تر است، پس اگر سهمیه را می‌گیرید و ارزش به کارتان می‌آید، از دستش ندهید. برای بقیهٔ هزینهٔ سفر، صرافی با نرخ بازار آزاد و بدون سهمیه می‌فروشد.

مزیت صرافی آنلاین این است که لازم نیست دلار یا یورو بخرید و در مقصد دوباره عوض کنید. پول همان کشور را می‌خرید؛ روبل برای روسیه، لیر برای ترکیه و درام برای ارمنستان. یک بار تبدیل یعنی یک بار اختلاف نرخ.

کارت‌های بانکی ایران در روسیه کار نمی‌کنند. سه راه دارید: روبل را در ایران بخرید و صرافی کازان آن را به کارت روسی‌ای که در اختیار دارید یا کارت یکی از اعضای خانواده بفرستد؛ روبل را نقد در مسکو، سن‌پترزبورگ، نووسیبیرسک، کازان یا ولگوگراد تحویل بگیرید که از معادل ۵٬۰۰۰ دلار ممکن است؛ یا دلار و یوروی نقدی که همراه دارید را در همین سه شهر به روبل نقد تبدیل کنید که حداقلش معادل ۱٬۰۰۰ دلار است.

برای خریدهای اینترنتی، بلیت یا رزرو هتل که کارت روسی می‌خواهند، صرافی کازان می‌تواند پرداخت را به‌جای شما انجام دهد. کارمزد این خدمت جداست و پیش از پرداخت گفته می‌شود.

ترکیه: لیر را با تومان بخرید و به حساب بانکی خودتان یا آشنایتان در ترکیه حواله کنید. برای مبلغ‌های بالا، تحویل نقدی لیر در آنکارا و استانبول از معادل ۵٬۰۰۰ دلار ممکن است.

ارمنستان: درام را بخرید و به حساب در ارمنستان بفرستید، یا در ایروان نقد تحویل بگیرید که از معادل ۳۰۰ دلار ممکن است و برای سفرهای کوتاه هم به کار می‌آید.

هزینه را روزانه حساب کنید: اقامت، غذا، رفت‌وآمد شهری، بلیت‌های داخلی و یک مبلغ احتیاط برای پیشامد. مبلغ احتیاط را به ارز مقصد نگه دارید، نه به تومان؛ وسط سفر نمی‌توانید تومان را خرج کنید.

همهٔ پول را در یک جا نگه ندارید. بخشی نقد همراهتان باشد و بخشی در کیف پول صرافی بماند تا اگر کم آمد، به کارت مقصد حواله شود. سقف خروج ارز نقد از کشور را قانون تعیین می‌کند و ممکن است تغییر کند؛ پیش از سفر از بانک یا گمرک بپرسید.